BUDYEK

BUDYNEK

budynekHistoria budynku

Od początku lat dwudziestych XX wieku budynek przy ul. Korczaka 14 był wykorzystywany na potrzeby oświatowe. W 1921 roku otwarto tu Szkołę Handlową Stowarzyszenia Kupców Polskich. Ulica nosiła jeszcze wówczas nazwę Dzika, wkrótce jednak zmienioną ją na Handlową, zapewne właśnie ze względu na szkołę. Handlowa dzisiejsza ulica Korczaka była do końca maja 1957 roku.

Gdy stowarzyszenie kupowało dom, wcześniej własność Walczaka, jego lokalizację określano jako przy ul. Nowej i Dzikiej. Budynek był jeszcze do wykończenia, został nabyty w czerwcu 1921 za 1,5 miliona marek. Znajdował się przy ulicy nie do końca wybrukowanej, na co zresztą bardzo narzekali mieszkańcy, bo prace, które zaczęły sie w 1919 r., ślimaczyły się przez wiele miesięcy.

Do powstania Szkoły Handlowej doprowadzili liczący się w kręgach częstochowskiej elity mecenasi: Franciszek Wilkoszewski – właściciel drukarni, która rozwinęła się w dzisiejsze Częstochowskie Zakłady Graficzne i redaktor gazety „Goniec Częstochowski”, Bolesław Rylski – właściciel wytwórni wyrobów szklanych, Leon Piotrowski – właściciel sklepu z artykułami kolonialnymi oraz Antoni Gmachowski – znany lokalny księgarz i wydawca ( z jego oficyny wychodziły m.in. klasyczne utwory literatury polskiej oraz wielotomowa edycja dzieł Romana Dmowskiego).

Szkołę poświęcono 11 września 1921 r. o godzinie 11:30. Przybyli na tę uroczystość m.in. przedstawiciele Rady Stowarzyszenia Kupców polskich z Warszawy, a jako jeden z przemawiających głos zabrał dr Stanisław Nowak, znany częstochowski samorządowiec okresu miedzywojennego, wówczas przewodniczący Rady Miejskiej.
Młodzi ludzie poznawali tutaj tajniki rachunkowości, maszynopisania, stenografii, kaligrafii, buchalterii, otrzymywali wiedzę o handlu, wekslu, korespondencji. Początkowo tylko mężczyźni, wkrótce jednak (w 1931 r.) placówka zyskała charakter koedukacyjny. Takich fachowców bardzo potrzebowały rozwijające się po odzyskaniu przez Polskę niepodległości przemysł i handel, banki, biura.

Będący własnością stowarzyszenia gmach był początkowo jednopiętrowy, szybko jednak dobudowano drugie piętro.
W czasie okupacji Szkoła Handlowa musiała się wynieść z zajmowanych pomieszczeń, własną palcówkę oświatową utworzyli tu Niemcy. Na jej otwarcie w 1942 r. przybył gubernator Hans Frank. Deutsche Volkschule funkcjonowała tu do 1944 r., pod koniec wojny przeniosła się do budynku niemiecka dyrekcja kolei. Po 16 stycznia 1945 w gmachu kwaterowali: wojsko rosyjskie, następnie grupy repatriantów ukraińskich i rosyjskich, ukraińscy rekruci. Po tych wszystkich lokatorach nadawał się do remontu. Pieniądze na to zebrano m.in. podczas uroczystości poświęcenia sztandaru Stowarzyszenia Restauratorów.
Szkoła Handlowa powróciła do budynku po wojnie, gdy opuścili go stacjonujący tu od stycznia 1945 r. Rosjanie i była w nim pod rozmaitymi nazwami aż do początków lat osiemdziesiątych XX wieku. Pod koniec tego okresu stworzono tu nawet strzelnicę szkolną, by młodzież mogła poćwiczyć strzelanie z broni małokalibrowej.

Gmach przy Korczaka 14 był też przez parę miesięcy (od października 1945 roku do momentu, gdy uzyskała własne pomieszczenia w Koszarach Zawady) pierwszą siedzibą pierwszej w Częstochowie wyższej uczelni świeckiej – Wyższej Szkoły Administracyjno-Handlowej. tu właśnie 20 listopada 1945 r. odbył sie pierwszy wykład na tej uczelni, której twórcą był Alfred Czarnota – matematyk i znany w mieście szachista (turnieje szachowe jego imienia odbywają się w Częstochowie do dziś).
Budynek otaczają piękne, wysokie lipy. O ich posadzeniu zadecydował jeden z dyrektorów Szkoły Handlowej – Feliks Pasternak.

Gdy „Handlówka” (obecnie Zespół Szkół im. Jana Kochanowskiego) opuściła mury przy ul. Korczaka, przenosząc się na ul. Warszawską, przez pewien czas znajdowało się tu centrum Kształcenia Ustawicznego.

Ostatnie lata XX wieku – czas przemian gospodarczych przyniosły tę zmianę, że w miejsce placówek oświatowych pojawiła się tu hurtownia. Budynek, coraz bardziej zaniedbany, z czasem zaczął chylić się ku upadkowi, aż do momentu, gdy pojawił się tu w początku XXI wieku „Oslo Pub&Restaurant”. Później został rozbudowany o kolejną kondygnację, gdzie obecnie mieści się Browar restauracyjny „CzenstochoviA”.
red.Janusz Pawlikowski